Check of het water veilig en schoon. Zwem niet in grote rivieren, bij havens, in vaargeulen of bij bruggen en sluizen. Spring op deze locaties ook niet in het water.
Zwemmen op een warme dag is heerlijk. Maar niet alle natuurwater is veilig om in te zwemmen. Je kunt er ziek van worden en zelfs verdrinken. Elk jaar verdrinken in Nederland ongeveer 100 mensen. Kies daarom voor een schone en veilige zwemplek.
In open water kun je in stromingen en draaikolken terecht komen. Ook voor goed geoefende zwemmers is dit gevaarlijk. Ook kun je in stappen in troep zoals glas dat op de bodem ligt. Het is avontuurlijk, maar zwemmen bij of springen vanaf bruggen, sluizen en in vaarwegen is verboden en levensgevaarlijk.
Waarom is zwemmen in open water zo gevaarlijk?
Het gevaar bij zwemmen in de vaargeul in kanalen en rivieren, bij sluizen, bruggen en in havens is net groot. Net als bij het springen van bruggen, sluizen en kribben.
Als mens ben je nauwelijks zichtbaar vanaf een schip. En.... een schip kan niet direct vaart minderen of snel uitwijken. Ook kun je als zwemmer door de sterke stroming van een passerend schip worden meegezogen. Dit geldt ook voor zwemmen bij kribben en bruggen. De zuiging van het passerende schip kan heel sterk zijn.
Tot slot: Het kan gebeuren dat je kramp krijgt en onderkoeld raakt in rivieren en in natuurwater ontstaan door opgravingen van zand en grind. Bekijk de video Risico's in beeld gemaakt door Rijkswaterstaat.
Welke klachten kun je krijgen na het zwemmen?
Als je na het zwemmen klachten krijgt die langdurig aanhouden neem dan contact op met je huisarts. We beschrijven een aantal voorkomende klachten.
- Blauwalg
Dit is een bacterie die gifstoffen kan maken. Bij warmte groeien ze snel en geven een blauwgroene of roodbruine laag op het water. Als je hier in zwemt kun je klachten krijgen als huiduitslag, rode, jeukende of branderige huid of ogen, een allergische reactie, misselijkheid en diarree. Soms komt ook benauwdheid voor.
De klachten zijn meestal na twee of drie dagen voorbij.
- Zwemmersjeuk
Op de plek waar je zwemkleding zat, kun je jeuk of rode blaasjes of bultjes krijgen. Dit kan samen gaan met hoofdpijn of koorts. De klachten kunnen een paar uur tot een paar weken duren. Het wordt veroorzaakt door de larven van een wormpje.
- Maag- en darmproblemen
Als je poep van mens of dier hebt binnengekregen kun je misselijk worden en koorts of diarree krijgen. Deze klachten houden meestal enkele dagen tot een week aan.
- Oorontsteking
Oorontsteking komt door een bacterie. Na het zwemmen kun je last krijgen van jeuk, oorpijn, vochtafscheiding en tijdelijk gehoorverlies. Mensen die vaker oorklachten hebben of kampen met afweerstoornissen of diabetes lopen een groter risico op oorontsteking. Ons advies is om oordopjes te gebruiken tijdens het zwemmen.
- Ziekte van Weil
De urine van besmette ratten kan bacteriën in het water brengen. Deze bacterie kan via wondjes of je ogen, neus of mond in je lichaam komen. Bij een besmetting krijg je binnen een week tot twaalf dagen griepachtige klachten.
- Botulisme
Bacteriën op dode dieren kunnen botulisme veroorzaken. Mensen kunnen ziek worden na besmetting. Botulisme komt weinig voor in Nederland. Toch adviseren wij om niet het water in te gaan als je een dood dier ziet liggen of drijven. Meld dit direct aan de gemeente, provincie of beheerder. Na een besmetting duurt het vier tot veertien dagen voordat je klachten krijgt. Neem dan zo snel mogelijk contact met je huisarts op.
Water met chemische verontreiging
Zwem niet bij of in havens, industrie of op plekken waar je veel afval ziet. Rivieren kunnen vervuild zijn door chemisch afval van schepen of de industrie.
Ook natuurwater waarin slib wordt gestort is niet geschikt om in te zwemmen. Dit zijn meestal plassen waar zand of grind uit gehaald is. Die plassen zijn meestal heel diep. Op de vervuilde laag komt vaak een laag schone grond. Omdat de vervuilde grond meestal niet direct goed is afgedekt, kan er vervuiling in het water komen.
Update: 03-07-2026
Bronnen: RWS - GGD Leefomgeving - Zwemwater.nl
