Zorginstellingen kunnen tijdens een crisis te maken krijgen met verschillende verstoringen. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door een ontruiming, personeelstekort, uitval van systemen of een uitbraak van ziekte. Deze verstoringen noemen we de acht disbalansen. Door hierop voorbereid te zijn, kan de zorg ook in onverwachte situaties zoveel als mogelijk doorgaan. 

Wat is een zorgcontinuïteitsplan? 

Een zorgcontinuïteitsplan helpt uw organisatie om snel en effectief te reageren bij verstoringen. Het plan is gebaseerd op de acht disbalansen en voorkomt dat je voor elk scenario een apart crisisplan hoeft te maken. 

Onder Handige documenten vind je een format en checklist die jou ondersteunen bij het opstellen van een zorgcontinuïteitsplan. 

De acht disbalansen

De acht disbalansen beschrijven situaties waarin de zorg tijdelijk uit balans raakt. Voor elke disbalans zijn specifieke maatregelen nodig. 

• Sluiting van (delen van) een zorglocatie
  Het sluiten van (een deel van) een locatie is nodig als cliënten daar niet kunnen blijven. De ontruiming gebeurt volgens het ontruimingsplan. De disbalans gaat over de stappen en gevolgen eromheen.
   
• Groot aanbod van cliënten 
  Bij een ontruiming kan het aantal cliënten op een andere locatie plotseling toenemen. Extra zorg en opvang moeten snel worden geregeld, vaak in samenwerking met andere zorgorganisaties. 
   
• Verplaatsen van cliënten 
  Cliënten moeten soms binnen of buiten de instelling worden verplaatst. Veel cliënten zijn minder mobiel, waardoor speciaal vervoer nodig kan zijn.
   
• Tekort aan personeel 
  Een plotseling personeelstekort kan de zorg verstoren. De organisatie moet prioriteiten stellen en beschikbare medewerkers efficiënt inzetten. 
   
• Uitval van nutsvoorzieningen 
  Stroom, water of gas kan tijdelijk uitvallen. Belangrijke processen moeten vooraf op een rij worden gezet, zodat de zorg ook bij langere uitval doorgaat. 
   
• Logistieke problemen 
  Leveringsproblemen of verstoringen in transport kunnen zorgen dat medicijnen, hulpmiddelen of andere materialen niet op tijd beschikbaar zijn. Alternatieve oplossingen zijn dan nodig. 
   
• Uitbraak van infectieziekten 
  Ziekte-uitbraken kunnen zowel cliënten als medewerkers treffen. Zorginstellingen moeten infectiepreventieprocedures hebben, gebaseerd op landelijke richtlijnen. 
   
• Digitale verstoring 
  Storingen in ICT-systemen kunnen zorgprocessen ernstig beïnvloeden. Zorgorganisaties moeten plannen hebben voor uitval van patiëntendossiers, communicatiesystemen of andere digitale processen. 

Tip voor medewerkers: schrijf per disbalans kort op welke acties nodig zijn en wie verantwoordelijk is. Zo blijft iedereen overzicht houden tijdens een crisis. 

Waarom is crisisvoorbereiding belangrijk?

• Veiligheid van cliënten – Cliënten zijn beschermd, ook in noodsituaties.
• Continuïteit van zorg – De organisatie kan snel reageren, waardoor de impact op dagelijkse zorg beperkt blijft.
• Bescherming van medewerkers – Medewerkers weten welke stappen ze moeten volgen en krijgen ondersteuning.
• Continuïteit in de zorgketen – Andere zorgorganisaties ondervinden zo min mogelijk hinder van een crisis binnen jouw instelling.

Update: 17-06-2026

Bronnen: GHOR